Gayrimüslim açılımı

(Okan Konuralp: Hürriyet,27.06.2010)

AB Genel Sekreterliği, yazışmalarında “Gayrimüslim” yerine “Farklı inanç grupları” kavramını kullanma kararı aldı.

Devlet Bakanı Egemen Bağış, Süryani Kadim Ortodoks Patrik Vekili Yusuf Çetin’in “Aramicede müslim, ‘inanan’ anlamına geliyor. Bizi ‘gayrimüslim’ kavramıyla tanımladığınızda inanmadığımızı söylüyorsunuz” uyarısı üzerine değişikliğin yapıldığını söyledi.

DEVLET Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği’nin tüm yazışmalarında “Gayrimüslim” yerine “Farklı inanç grupları” kavramını kullanma kararı aldıklarını açıkladı. İslam geleneğinde “Hz. Muhammed’in peygamberlerin sonuncusu ve bütün insanlığın peygamberi olduğuna inanmayan herkes” için kullanılan; Osmanlı ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti’nde Müslüman olmayan vatandaşları tanımlamak için tercih edilen “gayrimüslim” kavramıyla ilgili uyarı, Süryani Kadim Ortodoks Patrik Vekili Yusuf Çetin’den geldi.

Bağış, Süryani Kadim Ortodoks Patrik Vekili Yusuf Çetin’le geçen yılki buluşmasına atıfta bulunarak, “Sayın Patriğin uyarısı bizi bu değişikliği yapmaya yönlendirdi” dedi. Bağış, şunları söyledi: “Sayın Çetin ‘Bizim konuştuğumuz dil Aramicede de müslim, ‘inanan’ anlamına geliyor; haliyle bizim de kullandığımız bir kavram. Dolayısıyla bizi ‘gayrimüslim’ kavramıyla tanımladığınızda inanmadığımızı söylüyorsunuz’ dedi. Bu dilbilimsel açıklama sayesinde fark ettik ki hata yapıyoruz. Sayın Patriğin uyarısı üzerine ‘Gayrimüslim’ yerine ‘Farklı inanç grupları’ kavramını kullanma kararı aldık. Bu kararı da uygulamaya başladık. Bu dil bilimsel ve teolojik uyarıyı hükümetteki arkadaşlarımla da paylaştım. Her birinden olumlu tepkiler aldım. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği’nin tüm yazışmalarında ‘Gayrimüslim’ kavramını kullanmaktan vazgeçtik.”

Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış’ın geçtiğimiz haftalarda İzmir Musevi Cemaati temsilcileriyle yaptığı toplantının ayrıntıları da cemaatin en önemli yayın organı haftalık Şalom Gazetesi’nde yayınlandı. Şalom’un haberine göre Bağış toplantıda “Azınlık” ve “Gayrimüslim” terimlerini beğenmediğini, bu ülkede kimin köklerinin daha eskiye dayandığının araştırma konusu olduğunu, dolayısıyla kimin azınlık, kimin çoğunluk olduğunun tartışılabileceğini söyledi.

……..

Benim yorumum da şu: 1940’larla başlayan ama özellikle 2000’li yılların II.Tanzimat Dönemi, olduğunu, tarihe not düşmek için, Hocaefendi hareketli AKP’ Dönemin, “İslamın reforme edildiği” dönem olduğunu yazmıştım.. Ne kadar haklı olduğum bir kez daha ortaya çıktı… I.Tanzimat Dönemi, tellaklarla, “gavura gavur demek yassak” diye bağırtıyordu. II.Tanzimat Dönemi’yle doğan, ama daha bir net ortaya çıkartılan da bu gelen oluyor…  

Ama tabii ki de, “Müslüman/İslam olan”nın “varlığı” için, gavur (Gayrimüslim, öteki) hep vardır, o da, İslam olan da yaşamalıdır… Aksini iddia edecek biri varsa ve de “Ben İslam dinine inanıyorum” diyorsa, ortada sorun vardır demektir… ‘Ben mukallitim’, Kur’an-ı Kerim/İslam diyor…